logo site

اطاله دادرسی چیست؟ انواع آن

آنچه در این مقاله میخوانید

اطاله دادرسی چیست

“حقوق شما در دستان وکلای حرفه‌ای”

ما به حقوق شما اهمیت می‌دهیم و تلاش می‌کنیم تا به شما در مواجهه با مشکلات حقوقی کمک کنیم. با تیم وکلای ما در کنارتان، مطمئن باشید که حقوقتان در دستان حرفه‌ای و قاطع قرار دارد.

اطاله دادرسی چیست؟

اطاله دادرسی به معنای طولانی شدن یا به درازا کشیده شدن روند رسیدگی به یک پرونده در سیستم قضایی است.

 این امر ممکن است ناشی از مشکلات ساختاری، فرآیندهای قضایی پیچیده، تعداد زیاد پرونده‌ها و نقص‌های دیگر در سیستم قضایی باشد. 

اطاله دادرسی می‌تواند منجر به تأخیر در صدور حکم، تأخیر در اجرای عدالت، هزینه‌های بیشتر برای طرفین، ناامیدی و نارضایتی از سیستم قضایی شود. 

این مشکل می‌تواند بر تمامی طرفین دعوا، از جمله خوانده، خواهان، وکلای دادگستری و قضات تأثیر بگذارد. 

طرفین ممکن است در انتظار حل و فصل دعوا برای مدت طولانی باشند و در نتیجه از اعتماد به سیستم قضایی سست شوند.

اطاله دادرسی به چه عواملی بستگی دارد ؟

اطاله دادرسی می‌تواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد، از جمله پیچیدگی و حجم پرونده، کمبود منابع و ظرفیت دستگاه قضایی، فرآیندهای زمان‌بر، تداخلات بین پرونده‌ها، نقص در ساختار و مدیریت قضایی، تعداد محدود قضات و پرسنل و عوامل سیاسی و اقتصادی. اصلاحات و تدابیر مختلفی می‌تواند برای کاهش اطاله دادرسی اتخاذ شود، از جمله تقویت زیرساخت‌های قضایی، اصلاح قوانین و فرآیندهای قضایی، آموزش و ارتقاء مهارت‌های قضات و کارکنان دستگاه قضایی، استفاده از فناوری اطلاعاتی مناسب، ایجاد روش‌های جایگزین صلح‌آمیز برای حل اختلافات و افزایش شفافیت و حکمرانی قضائی.

راهکار کاهش اطاله دادرسی و بهبود عملکرد سیستم قضایی

اطاله دادرسی، همانند آنچه ذکر کردیم ، یکی از مشکلات اساسی در دستگاه قضایی بسیاری از کشورها است. 

برای کاهش اطاله دادرسی و بهبود عملکرد سیستم قضایی، می‌توان از راهکارهای زیر استفاده کرد: 

تقویت زیرساخت‌های قضایی: ساختار قضایی باید مناسب و کارآمد باشد. 

ایجاد دستگاه قضایی قوی با زیرساخت‌های مناسب شامل دفاتر قضایی، دادگاه‌ها، پرسنل متخصص و فناوری اطلاعاتی موثر، می‌تواند به تسریع رسیدگی به پرونده‌ها کمک کند. 

اصلاح قوانین و مقررات: اصلاح قوانین و مقررات مربوط به روند رسیدگی در دادگاه‌ها، ایجاد فرآیندهای سریع‌تر و موثرتر، محدود کردن استفاده از ارائه‌ها و مستندات غیرضروری و تسهیل در دستیابی به شواهد و مدارک می‌تواند اطاله دادرسی را کاهش دهد. 

ارتقاء مهارت‌ها و آموزش: آموزش قضات، وکلای دادگستری و پرسنل دستگاه قضایی در زمینه روش‌های تسریع رسیدگی به پرونده‌ها و بهره‌گیری از فناوری اطلاعاتی مناسب می‌تواند به بهبود عملکرد قضایی و کاهش اطاله دادرسی کمک کند.

 تشویق به استفاده از روش‌های جایگزین در فرایند رسیدگی: ترویج و تشویق به استفاده از روش‌های جایگزین صلح‌آمیز برای حل اختلافات، مانند میانجیگری و داوری، می‌تواند منجر به رسیدگی سریع‌تر به پرونده‌ها شود و از طریق قضاوت مستقیم توسط دادگاه‌ها. 

افزایش شفافیت و حکمرانی قضائی: افزایش شفافیت در فرایند رسیدگی به پرونده‌ها و ارائه اطلاعات به شهروندان درباره وضعیت پرونده‌ها و زمانبندی رسیدگی، میزان اعتماد عمومی را افزایش داده و ممکن است به کاهش اطاله دادرسی منجر شود.

انواع اطاله دادرسی

اطاله دادرسی توسط قاضی، بازپرس و خوانده در واقع به معنای طولانی شدن فرایند دادرسی توسط هر یک از آن‌ها است.

 در ادامه به بیان هر یک از این موارد می‌پردازیم: 

اطاله دادرسی توسط قاضی: گاهی اوقات روند رسیدگی به پرونده‌ها به دلیل حجم بالای مدارک، پیچیدگی موضوع، نیاز به بررسی دقیق شواهد و اطلاعات، و یا علل دیگر، طولانی می‌شود.

 قاضی ممکن است نیاز به زمان بیشتری برای بررسی و تصمیم‌گیری داشته باشد تا به طور کامل به پرونده پرداخته و عدالت را به درستی اجرا کند. 

اطاله دادرسی توسط بازپرس: در امور کیفری، بازپرس مسئول تحقیق و جمع‌آوری شواهد و اطلاعات است. گاهی اوقات نیاز به تحقیقات بیشتر و جمع‌آوری شواهد اضافی دارد که باعث می‌شود فرایند دادرسی طولانی‌تر شود. 

این ممکن است به دلیل پیچیدگی پرونده، تعداد مشکوکین یا شاکیان، نیاز به استدلال دقیق‌تر و سایر عوامل مربوط به پرونده باشد.

اطاله دادرسی توسط خوانده: در موارد مدنی، خوانده ممکن است برای ارائه اصل اسناد و مدارک خود به دادگاه درخواست مهلت کند. 

در این صورت دادگاه ممکن است با درخواست خوانده موافقت کند و جلسه دادرسی را به تاخیر بیاندازد. با این حال، دادگاه باید به درخواست خوانده موافقت کند و جلسه دیگری را در زمان دیگری تشکیل دهد.

 بنابراین، اطاله دادرسی توسط هر یک از این افراد می‌تواند به دلیل عوامل مختلفی رخ دهد و منجر به طولانی شدن فرایند دادرسی و به تأخیر افتادن رسیدگی به پرونده‌ها شود.

بیشتر بخوانید : عقد معاوضه و تفاوت با عقد بیع

اطاله دادرسی و مجازات های آن

در قانون جمهوری اسلامی ایران، اطاله دادرسی به عنوان یک معضل در سیستم قضایی شناخته شده است. در برخی از مواد قوانین، به اطاله دادرسی و مجازات‌های مربوط به آن اشاره شده است.

 موارد زیر نمونه‌هایی از اطاله دادرسی در قوانین ایران هستند:

 ماده 15 قانون نظارت بر رفتار قضات: بر اساس این ماده، تأخیر یا تجدید وقت دادرسی توسط قاضی بدون وجود جهت قانونی و بدون ذکر آن، تخلف محسوب می‌شود.

 در صورت وجود شرایط، بازپرس نیز می‌تواند به یکی از مجازات‌های درجه چهار تا هفت این قانون محکوم شود.

ماده 96 قانون آیین دادرسی مدنی: بر اساس این ماده، خوانده می‌تواند برای ارائه اصل اسناد و مدارک خود از دادگاه درخواست مهلت کند و جلسه دادرسی را به تاخیر بیاندازد. 

با این حال، دادگاه باید با درخواست خوانده موافقت کرده و جلسه دیگری را در زمان دیگری تشکیل دهد.

 ماده 220 قانون آیین دادرسی مدنی: بر اساس این ماده، وکیل طرفین نیز می‌توانند با وجود شرایطی روند رسیدگی را به تاخیر بیاندازند.

 این ماده امکان ارائه دلایل و مستندات برای تعیین زمان مناسب را به وکیل می‌دهد. 

ماده 450 قانون آیین دادرسی کیفری: بر اساس این ماده، رئیس شعبه می‌تواند پرونده‌های ارجاعی را بررسی و گزارش جامع آن‌ها را تهیه کند یا به یکی از اعضای دادگاه تجدیدنظر استان ارجاع دهد.

 اعضای دادگاه تجدیدنظر استان به بررسی جریان پرونده و تجدیدنظر خواهی می‌پردازند و در جلسه دادگاه گزارش پرونده را قرائت می‌کنند. سپس دادگاه تصمیم خود را اتخاذ می‌کند.

کاهش اطاله دادرسی

برای کاهش اطاله دادرسی، می‌توان از راهکارهای زیر استفاده کرد:

ساماندهی و بهبود مدیریت دادگاه‌ها: اصلاح ساختار و ساماندهی دادگاه‌ها به منظور بهبود عملکرد و کاهش زمان لازم برای رسیدگی به پرونده‌ها اهمیت دارد. 

این شامل افزایش تخصص و آموزش قضات، بهبود فرآیندهای داخلی دادگاه‌ها و ایجاد سیستم‌های الکترونیکی و نرم‌افزارهای مدیریتی است.

 تشویق به استفاده از روش‌های جدید داوری: استفاده از روش‌های جدید داوری مانند داوری تجاری، توسعه داوری خودکار و آنلاین، و تسهیل مذاکره و وساطت، می‌تواند به کاهش اطاله دادرسی کمک کند. 

این روش‌ها معمولاً سریعتر و کارآمدتر از روش‌های قضایی سنتی هستند. 

تسهیل دسترسی به دادرسی: فراهم کردن امکانات و شرایط لازم برای دسترسی آسان و سریع تر به دادرسی، از جمله ایجاد شعب جدید دادگاه‌ها و تسهیلات فنی، می‌تواند به کاهش اطاله دادرسی کمک کند. 

تشویق به استفاده از مشاوره حقوقی: ایجاد فرهنگ استفاده از مشاوره حقوقی در میان مردم، می‌تواند به جلوگیری از دعاوی غیرضروری و نادرست و همچنین بهبود فهم و آگاهی از روند قضایی کمک کند.

 اصلاح قوانین: بررسی و اصلاح مواد قانونی که موجب اطاله دادرسی می‌شوند، می‌تواند تأثیر قابل توجهی در کاهش این مشکل داشته باشد.

 با بررسی دقیق قوانین و حذف یا اصلاح موادی که باعث اطاله دادرسی می‌شوند، می‌توان به روند سریع‌تر و کارآمدتر دادرسی دست یافت. 

مجموعاً، کاهش اطاله دادرسی نیازمند تلاش‌های گسترده در سطوح سیستم قضایی، قوانین و فرهنگ جامعه است. 

این تلاش‌ها می‌توانند بهبود قابل توجهی در کارایی سیستم قضایی و رسیدگی به پرونده‌ها به موقع و عادلانه داشته باشند.

راه های ارتباطی با وکلای موسسه

موسسه حقوقی و داوری دادگران عدالتخواه امید وکیل در اهواز با مدیریت جناب آقای رضا دانش وکیل پایه یک دادگستری، مفتخر است با بهره گیری از کادری مجرب از وکلای متخصص در تمامی امور حقوقی و کیفری؛ آماده ارائه هرگونه خدمات وکالتی و مشاوره ای برای اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از شرکتهای خصوصی و دولتی در تمامی مراجع قضایی و دادگستری می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *