با توجه به اینکه تهیه وسایل منزل یا همان جهیزیه بر عهده مرد است و قانونگذار آن را از مصادیق نفقهای که مرد موظف به تأمین و پرداخت آن است، برشمرده است، زنان میتوانند بر حسب عرف و رسوم منطقه خود، اقدام به تهیه جهیزیه کرده و آن را به منزل مشترک ببرند. در چنین شرایطی، هر زمان که بخواهند، میتوانند جهیزیه را مسترد کنند و در این صورت، وظیفه مرد خواهد بود که دوباره وسایل را تأمین کند. تا زمانی که مرد وسایل را تهیه نکرده باشد، زن موظف به تمکین از وی نخواهد بود.
معمولاً بحث استرداد جهیزیه در زمان اختلافات و بهویژه هنگامی که زوجین قصد متارکه دارند، مطرح میشود. یکی از انواع طلاق، طلاق توافقی است که در آن، زوجین با توافق و مصالحه بر سر مواردی نظیر نفقه، مهریه و جهیزیه، اقدام به جدایی میکنند. با توجه به روند طلاق توافقی و ماهیت آن، بحث استرداد جهیزیه در این نوع طلاق شرایط و مراحل خاصی دارد که باید رعایت شود.
از این رو، در مقاله حاضر قصد داریم شرایط استرداد جهیزیه در طلاق توافقی و نحوه و مراحل آن را بررسی کنیم و پس از ذکر مدارک مورد نیاز برای انجام این امر، هزینه استرداد جهیزیه در این نوع طلاق را نیز بیان کنیم. علاقمندان به کسب اطلاعات بیشتر درباره این موضوع میتوانند در ادامه مقاله همراه ما باشند.
شرایط استرداد جهیزیه در طلاق توافقی
شرایط استرداد جهیزیه در طلاق توافقی بستگی به این دارد که زوجین در خصوص مالکیت و استرداد جهیزیه، ضمن توافقات طلاق، تعیین تکلیف کرده باشند یا خیر. در ادامه، شرایط استرداد جهیزیه را بر اساس این دو حالت توضیح خواهیم داد:
۱. شرایط استرداد جهیزیه در طلاق توافقی با تعیین تکلیف پیرامون جهیزیه
در این حالت، نیازی به وجود شرایط خاصی برای استرداد جهیزیه نیست. زوجه میتواند با هماهنگی قبلی با زوج، برای مسترد کردن جهیزیه اقدام کند. کافی است زوجه قبل از مراجعه به منزل مشترک، در مورد ساعت و روز انجام این کار با همسر سابق خود هماهنگیهای لازم را به عمل آورد.
۲. شرایط استرداد جهیزیه در طلاق توافقی بدون تعیین تکلیف پیرامون جهیزیه
در این حالت یا در شرایطی که علیرغم وجود توافق، زوجه از استرداد جهیزیه امتناع میکند، زوجه باید اهلیت قانونی برای ثبت دادخواست استرداد جهیزیه را داشته باشد و بتواند مالکیت خود را بر جهیزیهای که قصد مسترد کردن آن را دارد، اثبات کند. همچنین زوجه باید مدارک لازم برای استرداد جهیزیه را ارائه کرده و هزینههای مربوط به این امر را پرداخت کند. در ادامه، جزئیات مربوط به مدارک و هزینهها را بهتفصیل بررسی خواهیم کرد.
مراحل و نحوه استرداد جهیزیه در طلاق توافقی
۱. نحوه استرداد جهیزیه در طلاق توافقی با تعیین تکلیف پیرامون جهیزیه هماهنگی: زوجه باید در خصوص روز و ساعت استرداد جهیزیه با زوج هماهنگی کند.
مراجعه: زوجه در وقت و ساعت مورد توافق به منزل مشترک یا محلی که جهیزیه در آن قرار دارد، مراجعه میکند.
۲. نحوه استرداد جهیزیه در طلاق توافقی بدون تعیین تکلیف پیرامون جهیزیه
ثبتنام در سامانه ثنا: زوجه باید در سامانه ثنا ثبتنام کند و هویت خود را احراز نماید تا نام کاربری و رمز عبور دریافت کند. این کار با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا از طریق وبسایت sana.adliran.ir امکانپذیر است.تنظیم دادخواست: زوجه باید دادخواست استرداد جهیزیه را تنظیم کرده و فایل تایپی آن را بر روی یک حافظه مانند رم، سیدی یا حافظه تلفن ذخیره کند.
مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: زوجه باید به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و دادخواست استرداد جهیزیه را برای ارسال به دادگاه ثبت کند.
شرکت در جلسه رسیدگی: زوجه باید در جلسه رسیدگی به پرونده استرداد جهیزیه شرکت کرده و مدارکی که مالکیت او بر جهیزیه را اثبات میکند، ارائه دهد. این مدارک میتواند شامل لیست سیاهه جهیزیه امضا شده توسط زوج یا شهود باشد و همچنین توافقات امضا شده طلاق توافقی که در دفاتر اسناد رسمی یا بهصورت عادی تنظیم شده و در آن مرد مالکیت زن بر جهیزیه را پذیرفته است.
مراجعه به اجرای احکام: زوجه باید به شعبه اجرای احکام مراجعه کند و درخواست صدور اجرائیه رای صادره و دستور همراهی مأمور را برای استرداد جهیزیه ارائه دهد.
مراجعه به محل قرار گرفتن جهیزیه: پس از صدور اجرائیه، زوجه به همراه مأمور به محل قرار گرفتن جهیزیه مراجعه کرده و آنچه به موجب حکم دادگاه مالکیت زن بر آنها پذیرفته شده است، مسترد میکند.
مدارک لازم برای استرداد جهیزیه در طلاق توافقی
چنانچه زوجه به علت عدم تعیین تکلیف و عدم مصالحه در توافقنامه طلاق توافقی، قصد داشته باشد بهصورت قانونی و با طی کردن مراحل لازم، از جمله ثبت دادخواست، اقدام به استرداد جهیزیه خود کند، باید از مدارک لازم برای این امر برخوردار باشد. مدارک لازم برای استرداد جهیزیه در طلاق توافقی عبارتند از:
نام کاربری و رمز عبور سامانه ثنا: برای ورود به سامانه و ثبت دادخواست.فایل تایپی دادخواست: دادخواست تنظیم شده برای استرداد جهیزیه باید بهصورت فایل تایپی آماده باشد.
مدارک مثبت پرداخت هزینههای مربوط به استرداد جهیزیه: مدارکی که نشاندهنده پرداخت هزینههای مرتبط با این روند باشد.
طلاقنامه، شناسنامه و مدارک هویتی: مدارک شناسایی زوجه و مستندات مربوط به طلاق.
مدارک مثبت مالکیت زن بر جهیزیه: مدارکی که حق زوجه را برای استرداد جهیزیه اثبات کند. این مدارک میتوانند شامل سیاهه جهیزیه، شهادت شهود یا توافقنامه طلاق توافقی باشند که در آن، زوج مالکیت زن بر جهیزیه را پذیرفته و حق استرداد آن را به او داده است
