از منظر قانون مدنی، “سند به معنای هر نوشتهای است که در مقام دعوی یا دفاع، قابل استناد باشد.” با توجه به این تعریف، اسناد نقش بسیار مهمی در اثبات حقانیت صاحب سند در دعاوی حقوقی و کیفری ایفا میکنند. به همین دلیل، افراد در معاملات و مراودات خود تلاش میکنند تا اقدام به تنظیم سند رسمی نمایند.
سند قطعی و سند وکالتی از مهمترین و پرکاربردترین اسناد هستند که در بسیاری از موارد به اشتباه یکسان فرض میشوند. در حالی که تفاوتها و تمایزات این دو نوع سند بسیار واضح است و آگاهی از این تفاوتها ضروری است.
در مقاله حاضر، به بررسی مفهوم سند قطعی و وکالتی پرداخته شده و تفاوتها و تمایزات آنها توضیح داده خواهد شد. همچنین هزینه تبدیل سند وکالتی به قطعی نیز مورد بررسی قرار میگیرد.
سند قطعی چیست
از منظر قانون مدنی، “سند به معنای هر نوشتهای است که در مقام دعوی یا دفاع، قابل استناد باشد.” با توجه به این تعریف، اسناد نقش بسیار مهمی در اثبات حقانیت صاحب سند در دعاوی حقوقی و کیفری ایفا میکنند. به همین دلیل، افراد در معاملات و مراودات خود تلاش میکنند تا اقدام به تنظیم سند رسمی نمایند.
سند قطعی و سند وکالتی از مهمترین و پرکاربردترین اسناد هستند که در بسیاری از موارد به اشتباه یکسان فرض میشوند. در حالی که تفاوتها و تمایزات این دو نوع سند بسیار واضح است و آگاهی از این تفاوتها ضروری است.
سند وکالتی چیست
برای پاسخ به این پرسش که سند وکالتی چیست، باید گفت که سند وکالتی یکی از اسناد رسمی است که در دفتر اسناد رسمی و توسط سردفتر تنظیم میشود. به موجب این سند، شخصی دیگری را بهعنوان نایب در انجام امور مشخصی تعیین میکند. فردی که اقدام به اعطای وکالت میکند به عنوان موکل و شخصی که وکالت را قبول میکند به عنوان وکیل شناخته میشود.
بر اساس سند وکالتی، وکیل میتواند در حدود اختیارات تعیین شده در سند، اقدام به انجام امور اداری و مربوطه به نیابت از موکل خود کند. بهعنوان مثال، اگر وکیل وکالت فروش خودرو را داشته باشد، میتواند نسبت به فروش آن خودرو به خود یا شخص ثالث اقدام کند.
سند وکالتی بهویژه در معاملات مربوط به اموال منقول و غیرمنقول بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. در این موارد، وکالت فروش به قصد وکالت در مقام بیع اعطا میشود؛ به این معنا که از پوشش وکالت برای فروش مال و انعقاد عقد بیع استفاده میشود.
به این ترتیب، خریدار بهعنوان وکیل مالک شناخته میشود و میتواند امور اداری مربوط به مال موضوع بیع را به موجب وکالتنامه انجام دهد. در موعد مقرر، با کمک سند وکالتی، نسبت به انتقال مال به خریدار—که میتواند خود خریدار یا شخص ثالث باشد—اقدام خواهد شد.
تفاوت و فرق سند قطعی و وکالتی
مرجع تنظیم: سند وکالتی در دفتر اسناد رسمی تنظیم میشود، در حالی که سند قطعی میتواند توسط مراجع ذیصلاح مانند دفاتر ثبت اسناد و املاک، دفاتر خانه اسناد رسمی و مراکز مجاز برای صدور برگ سبز تنظیم شود.
موضوع و ماهیت: موضوع و ماهیت سند وکالتی اعطای اختیار به وکیل است، در حالی که موضوع و ماهیت سند قطعی اثبات مالکیت رسمی و قانونی میباشد.
کاربرد: کاربرد سند وکالتی انجام امور به نیابت از موکل است، در حالی که کاربرد سند قطعی انتقال مالکیت به شخص دیگر است.
امکان وثیقهگذاری: سند وکالتی نمیتواند به عنوان وثیقه قرار گیرد، در حالی که سند قطعی در صورت نیاز میتواند به عنوان وثیقه برای بانک یا دادگستری ارائه شود.
مدارک و هزینه: مدارک و هزینههای لازم برای تنظیم سند وکالتی و سند قطعی با یکدیگر متفاوت است. همچنین، سند وکالتی معمولاً دارای اعتبار موقت است و با مواردی چون فسخ از سوی موکل، فوت یا جنون وکیل یا موکل، استعفای وکیل، اقاله و اتمام مدت اعتبار منفسخ میشود.
حق مالکیت: در صورتی که سند وکالتی با قصد وکالت در مقام بیع اعطا شده باشد، تحقق هر یک از موارد فوق میتواند منجر به فسخ یا انفساخ سند گردد؛ اما حق مالکیت وکیل بر مال (فردی که اقدام به خرید وکالتی مال موضوع وکالت کرده است) همچنان برقرار خواهد ماند.
