جرم ضرب و جرح عمدی به تمامیت جسمانی اشخاص حمله میکند و در دادگاههای کیفری بسیار شایع است. قانون مجازات اسلامی نیز به طور جداگانه برای ضرب و جرح عمدی و غیرعمدی مقرراتی دارد که مجازاتهای متفاوتی را برای هر یک از آنها تعیین میکند.
در لغت، “ضرب” به معنای زدن است و به صدماتی اشاره دارد که بدون خونریزی یا شکستگی به اعضای بدن وارد میشود. آثار ضرب ممکن است شامل کبودی، سرخی، کوفتگی، سیاه شدن و پیچ خوردن باشد.
از سوی دیگر، “جرح” به معنای زخم زدن است و به آسیبهایی اشاره دارد که ضایعه نسجی، عضوی یا بافتی در بدن ایجاد میکند. مانند بریدگی، شکستگی استخوان و خراشیدگی که اغلب با خونریزی همراه است.
تفاوت اصلی بین ضرب و جرح در این است که ضرب معمولاً خونریزی و زخمی ندارد، در حالی که جرح معمولاً با زخم و خونریزی همراه است. هر دوی این جرائم به عنوان جنایات علیه افراد تلقی میشوند.
جنایت بر عضو چیست ؟
جنایت بر عضو به آسیبها و صدماتی اشاره دارد که کمتر از قتل هستند، مانند قطع عضو، جرح و صدمههای وارد بر منافع فرد مورد حمله. اگر این جنایات به صورت عمدی اتفاق بیافتند و در صورت تقاضای قربانی جرم یا ولیاو، و با داشتن سایر شرایط قانونی، قصاص اعمال میشود. در صورت عدم تقاضای قربانی جرم یا ولیاو، یا در صورت عدم امکان اجرای قصاص، مجازاتهای دیه و تعزیر، مطابق مقررات قانون مجازات، اعمال میشود. در قانون مجازات، جرح عمدی مستوجب قصاص است، در حالی که جرح غیرعمدی مستوجب پرداخت دیه است.
آیا نیاز به راهنمایی حقوقی در اهواز دارید؟
ما با تیمی مجرب از وکلای حرفهای آماده ارائه خدمات حقوقی میباشیم.
اطمینان حقوقی را با ما تجربه کنید.
مجازات ضرب و جرح عمدی
به نقل از ماده ۶۱۴ کتاب پنجم تعزیرات :
در این ماده آمده است که هر کس که عمداً به دیگری جرح یا ضربی وارد کند و این عمل باعث نقصان، شکستن، از کار افتادن عضوی، مرض دائمی، فقدان یا نقص یکی از حواس، منافع یا زوال عقل مجنیعلیه شود، سیاستهای مجازاتی را بررسی میکنیم.
اگر قصاص (تناسخ) امکانپذیر نباشد و در صورتی که اقدام مرتکب منجر به اخلال در نظم و امنیت جامعه یا بیم تجربه شده توسط مرتکب یا دیگران باشد، متهم به دو تا پنج سال حبس محکوم خواهد شد. همچنین، در صورت تقاضای خسارت از سوی آسیب دیده، متهم نیز به پرداخت دیه محکوم خواهد شد.
این ماده نشان میدهد که در صورت عمداً وارد آوردن جرح یا ضربی که منجر به نقصان جسمانی جدی میشود و قصاص امکانپذیر نیست، متهم ممکن است به حبس تا پنج سال محکوم شود و در صورت تقاضا، ملزم به پرداخت دیه نیز خواهد بود.
(مطابق قانون کاهش مجازات حبس های تعزیری میزان مجازات این جرم تغییر کرده است و مرتکب جرم به حبس درجه شش یعنی شش ماه تا دو سال محکوم خواهد شد)
شرایط قصاص در ضرب و جرح عمدی
برای اعمال قصاص در مورد جنایات علیه عضو، باید شرایط عمومی قصاص موجود باشد. این شرایط عمومی عبارتند از:
1. مرتکب جنایت نباید پدر یا اجداد پدری قربانی باشد.
2. مجنیٌعلیه و مرتکب باید هر دو عاقل باشند و در دین با یکدیگر مساوی باشند.
3. مرتکب باید عمدی داشته باشد؛ به عبارت دیگر، عمل جرمی را با آگاهی و اراده خود انجام داده باشد.
همچنین، ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی شرایط جنایت عمدی را برای اعمال قصاص تعیین میکند. بعضی از این شرایط شامل موارد زیر است:
1. محل عضو مورد قصاص باید با محل جنایت یکی باشد.
2. قصاص باید با مقدار جنایت مساوی باشد.
3. قصاص نباید منجر به تلف جان انسان با عضو دیگر شود.
4. در قصاص، عضو سالم نباید در برابر عضو ناسالم قرار گیرد.
همچنین، در قصاص عضو، زن و مرد برابر هستند و مرد مجرم به دلیل نقص عضو یا جرحی که به زن وارد میکند، به قصاص عضو مشابه محکوم میشود.
این شرایط و محدودیتها نشان میدهند که اعمال قصاص در جرائم علیه عضو، موارد خاصی را برای اجرا دارد و برای محکومیت به قصاص، لازم است تمامی این شرایط مورد تأیید وضع قرار گیرد.
نحوه اثبات ضرب و جرح عمدی
در قانون مجازات اسلامی، جرم ضرب و جرح با استناد به چهار دلیل قابل اثبات است که شامل موارد زیر میشود:
1. دو بار اقرار ضارب: اگر خود شخص در دادگاه به طور عمد اقرار کند که ضرب و جرح
موسسه حقوقی داوری دادگران عدالتخواه امید
موسسه حقوقی و داوری دادگران عدالتخواه امید با مدیریت جناب آقای رضا دانش وکیل پایه یک دادگستری، مفتخر است با بهره گیری از کادری مجرب از وکلای متخصص در تمامی امور حقوقی و کیفری؛ آماده ارائه هرگونه خدمات وکالتی و مشاوره ای برای اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از شرکتهای خصوصی و دولتی در تمامی مراجع قضایی و دادگستری می باشد.
ارکان تشکیل دهنده جرم ضرب و جرح عمدی
عنصر قانونی ضرب و جرح : عنصر قانونی جرم ضرب و جرح عمدی در ماده ۶۱۴ از کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی بیان شده است. طبق این ماده، فردی که عمداً به دیگری جرح یا ضربی وارد آورد و این جرح یا ضرب منجر به نقصان، شکستن، از کار افتادن یک عضو از اعضاء بدن، مرض دائمی، فقدان یا نقص یکی از حواس، منافع یا زوال عقل مجنیعلیه شود، در مواردی که قصاص امکان نداشته باشد، متهم به ارتکاب جرم ضرب و جرح عمدی محسوب میشود.
این عنصر قانونی نشان میدهد که برای اثبات جرم ضرب و جرح عمدی، لازم است که عمداً جرح یا ضرب وارد شده توسط متهم به یکی از اثرات معین (مانند نقصان عضو، مرض دائمی، فقدان یا نقص حواس و غیره) منجر شده باشد و در همین حالت، امکان اعمال قصاص برای این جرم وجود نداشته باشد.
بنابراین، با ترکیب این عنصر قانونی با سایر شروط و محدودیتهای مطرح شده در قوانین مجازات اسلامی، میتوان به ثابت کردن ارتکاب جرم ضرب و جرح عمدی و محکومیت متهم پرداخت.
عنصر مادی ضرب و جرح : رکن مادی یا عنصر مادی جرم در حقیقت همان نمود خارجی یا تبلور عمل پیش بینی شده مرتکب در عالم خارج و ماده میباشد که به صورت جرح یا قطع عضو محقق می شود. عنصر معنوی ضرب و جرح : قصد و فعل و انفعالات ذهنی مرتکب میباشد که شامل علم و سوء نیت و انگیزه مرتکب می باشد
دیه ضرب و جرح در ماه حرام : جرم ضرب و جرح در ماههای حرام مانند رجب، ذیعقده، ذی حجه، محرم صورت گیرد دیه مرتکب جرم تغلیظ نمی شود یعنی یک سوم به میزان دیه اضافه نمی شود، زیرا تغلیظ دیه فقط مختص قتل است.
آیا جرم ضرب و جرح قابل گذشت است؟
موسسه حقوقی داوری دادگران عدالتخواه امید اهواز آماده ارائه خدمات حقوقی و معرفی وکیل پایه یک دادگستری در تمامی حوزه ها می باشد .
مدارک لازم برای اثبات ضرب و جرح
برای اثبات جرم ضرب و جرح عمدی، شاکی نیاز دارد مدارک و دلایل محکمهپذیر را برای ارائه به دادگاه جمع آوری کند تا حکم به نفع وی صادر شود.
در اینجا چند مورد از مدارک قابل استناد برای اثبات ضرب و جرح عمدی ذکر شده است:
1. نظریه پزشکی قانونی: شاکی میتواند از پزشک قانونی درخواست نظریهای در مورد جرم و خسارتهای جسمانی خود بگیرد. با مراجعه به پزشک قانونی و انجام معاینه لازم، پزشک قانونی میتواند نظریهای درباره طبیعت و جداول خسارتهای جسمانی شاکی تهیه کند. این نظریه پزشکی قانونی میتواند به شکایت ضمیمه شود و به عنوان یک مدرک محکمهپذیر در دادگاه استفاده شود.
2. استشهادیه شاهدان: شاکی میتواند استشهادیهای از شاهدان حاضر در صحنه جرم تهیه کند. اگر شاهدان در زمان وقوع جرم حاضر بوده و شاهد ضرب و جرح بوده باشند، میتوانند یک استشهادیه تهیه کنند و آن را امضا کنند. استشهادیه شهود به عنوان مدرکی قابل قبول در دادگاه استفاده میشود.
