قانون مجازات اسلامی در ماده ۶۴۹ خود مقرر میکند: “هر کس در دعوای حقوقی یا جزایی که قسم متوجه او شده باشد، سوگند دروغ یاد نماید، به شش ماه تا دو سال حبس محکوم خواهد شد.” بنابراین، با توجه به این ماده، و از آنجا که قانونگذار برای سوگند دروغ مجازات تعیین کرده است، این عمل جرم محسوب میشود.
به عنوان مثال، اگر فردی در دادگاه علیه دیگری دعوای خیانت در امانت مطرح کند و متهم در این دعوا با ادای سوگند دروغ خود را تبرئه کند و بعداً سند یا مدرکی که نشاندهنده امانی بودن مال است پیدا شود، در این صورت متهم مرتکب جرم سوگند یا قسم دروغ شده و طبق قانون مجازات اسلامی با عواقب آن و مجازات مربوطه مواجه خواهد شد.
مجازات جرم سوگند یا قسم دروغدر بخش قبل اشاره کردیم که قانونگذار ادای سوگند دروغ در محاکم را جرم تلقی کرده و برای آن مجازات تعیین نموده است. در این قسمت، به بررسی عواقب سوگند دروغ و حکم مجازات آن میپردازیم. برای پاسخ به این سؤال که مجازات قسم دروغ چیست، باید به ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی مراجعه کنیم.
این ماده مقرر میدارد: “هر کس در دعوای حقوقی یا جزائی که قسم متوجه او شده باشد، سوگند دروغ یاد نماید، به شش ماه تا دو سال حبس محکوم خواهد شد.” بنابراین، مجازات سوگند دروغ برای فردی که مرتکب این عمل شود، حبس از شش ماه تا دو سال خواهد بود.
نحوه شکایت از جرم قسم دروغ
در بخشهای قبلی توضیح دادیم که قسم دروغ در محاکم جرم محسوب میشود و فرد مرتکب با عواقب آن مواجه خواهد شد. همچنین، مجازات سوگند دروغ از شش ماه تا دو سال حبس است. در این قسمت به نحوه شکایت از جرم قسم دروغ و چگونگی اقدام شاکی میپردازیم:
تنظیم شکوائیه: اولین گام برای شکایت از قسم دروغ، تنظیم یک شکوائیه است که در آن باید بهطور دقیق شرح دهید که چه اتفاقی افتاده است. این شکوائیه باید شامل جزئیات مربوط به جرم و دلایل ادعای شما باشد.ارسال شکوائیه به دادگاه: مرحله بعدی مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی است تا شکوائیه را تحویل داده و برای ارسال آن به دادگاه اقدام کنید.
تشکیل حساب کاربری در سامانه ثنا: پس از ارسال شکوائیه، وقت رسیدگی و اطلاعات مربوط به جلسات دادگاه از طریق پیامک و ابلاغیهها به سامانه ثنا ارسال میشود. بنابراین، اگر شاکی حساب کاربری در سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی (ثنا) ندارد، باید اقدام به ایجاد آن کند.شایان ذکر است که تشکیل حساب کاربری در سامانه ثنا بهصورت اینترنتی و با مراجعه به آدرس adliran.ir یا بهصورت حضوری و از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی امکانپذیر است.
نحوه رسیدگی به جرم قسم دروغ
عواقب سوگند دروغ (حبس از ۶ ماه تا ۲ سال) و نحوه شکایت از این جرم اشاره کردیم. پس از ثبت شکایت، پرونده به دادسرا ارسال میشود. در این قسمت، مراحل رسیدگی به جرم قسم دروغ را توضیح میدهیم:
1. مرحله تحقیقات مقدماتی در دادسرا: پس از شکایت، پرونده به دادسرا ارسال میشود و مقام تحقیق، که میتواند بازپرس یا دادیار باشد، تحت دستور دادستان، تحقیقات مقدماتی را آغاز میکند. در این مرحله، دلایل طرفین دعوا مورد بررسی قرار میگیرد.
2. صدور قرار نهایی دادسرا: پس از پایان تحقیقات، اگر ادله کافی برای انتساب جرم به متهم وجود نداشته باشد، قرار منع تعقیب صادر میشود. در غیر این صورت، اگر دلایل کافی برای انتساب جرم وجود داشته باشد، قرار جلب به دادرسی صادر میگردد و پرونده برای صدور کیفرخواست به دادستان ارسال میشود.
3. ارسال پرونده به دادگاه: پس از صدور کیفرخواست، پرونده به دادگاه کیفری صالح برای رسیدگی بیشتر و صدور حکم مجازات ارسال میشود. قاضی به موضوع اتهام و دلایل موجود رسیدگی میکند و در صورت اثبات و احراز مجرمیت، حکم مجازات قسم دروغ صادر خواهد کرد. پس از قطعیت رأی، پرونده برای اجرای حکم به شعبه اجرای احکام دادسرا ارسال میشود.
